Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Toekomstmuziek en concrete voorstellen: de stand van zaken Staatscommissie Parlementair Stelsel

maandag 29 juni 2020, 13:00, Sophie Zwaan

De toekomstbestendigheid van het parlementair stelsel bekijken en hierover advies uitbrengen: dat was het doel van het onderzoek van de staatscommissie parlementair stelsel. Op 13 december 2018 verscheen het eindrapport Hoge Dijken, Lage Drempels met daarin de resultaten van het onderzoek over de noodzaak van veranderingen in het parlementaire stelsel en de parlementaire democratie. De staatscommissie onder leiding van Johan Remkes deed zeven hoofdaanbevelingen.

Anderhalf jaar later zijn hiervan nog maar weinig concrete resultaten te zien. Wel publiceerde minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) in juni 2019 een kabinetsreactie, waarin enkele voorstellen in zijn geheel of deels werden omarmd. Het kabinet kwam ook met eigen aanbevelingen waarbij het de aanbevelingen van de Staatscommissie als richtinggevend maar niet als in beton gegoten beschouwde.

De regering diende ook enkele voorstellen tot wijziging van de Grondwet in. Die zijn inmiddels in behandeling van de Tweede Kamer. In dit overzichtsartikel komt de stand van zaken betreft ieder van de zeven aanbevelingen aan de orde. Deze stand van zaken laat zien dat de ‘Commissie-Remkes’ tot nu toe eenzelfde leven beschoren zou kunnen zijn als verschillende voorgaande staatscommissies: hoge ambities, maar weinig resultaat.

Conclusie: de stand van zaken

De aanbevelingen van de staatscommissie parlementair stelsel vergen veel nader onderzoek volgens het kabinet. Maar na anderhalf jaar blijven de meeste aanbevelingen steken in weinig echte concrete plannen. De voorstellen waar het kabinet mee is gekomen zijn marginaal. De Eerste Kamer – de oorspronkelijke initiator van het onderzoek - heeft over het rapport gedebatteerd en de minister van Binnenlandse Zaken toegezegd heeft toegezegd om nog voor de zomer met een nieuwe stand van zaken te komen. Maar vooralsnog lijkt een overgroot gedeelte van de aanbevelingen op de plank te blijven liggen.


Sophie Zwaan is als stagiair centrale redactie actief voor PDC, partner van het Montesquieu Instituut.

1.

Deze bijdrage stond in